Kinh nghiệm tự học tiếng Trung Quốc cho người mới bắt đầu

Xin giới thiệu tới các bạn kinh nghiệm xương máu khi học tiếng Trung Quốc. Rất hi vọng những kinh nghiệm tự học tiếng Trung dưới đây sẽ giúp đỡ bạn phần nào trong quá trình học tiếng Trung của các bạn.

I. Đầu tiên, bạn cần xác định rõ:  Vì sao cần học tiếng Trung?

Như các bạn đã biết thì hiện nay dân số Trung Quốc chiếm khoảng 1/3 dân số thế giới và Trung Quốc là cường quốc top 3 trên thế giới và như vậy không thể phủ nhận Trung Quốc đang ảnh hưởng tới thế giới quá nhiều. Hiện nay số người nói tiếng Trung trên thế giới là nhiều nhất.

Theo “Niên giám Anh quốc” đã thống kê thì số người nói tiếng Anh ở trên thế giới có khoảng 310 triệu người. Số người biết nói tiếng Anh có khoảng 300 triệu người. Tổng cộng có khoảng 600 triệu người. Còn số người biết nói tiếng Hán là bao nhiêu? Hiện nay dân số Trung Quốc đại lục là 1.390 triệu người. Cộng thêm dân số Đài Loan, người Hoa và số người biết tiếng Trung Quốc ở trên thế giới (trong đó có Việt Nam) thì số người nói tiếng Trung Quốc và biết nói tiếng Trung Quốc có khoảng trên 1.400 triệu người, tức là gấp hơn hai lần số người nói và biết nói tiếng Anh.

Điều đó chứng tỏ khoảng ¼ dân số trên thế giới nói hoặc biết nói tiếng Trung Quốc. Sự thật đó cho thấy, tiếng Trung Quốc chiếm một vị trí quan trọng trên trường quốc tế, đồng thời nó có ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của nền văn hóa và kinh tế trên toàn thế giới.

dat nuoc Trung Quoc

 

Trung Quốc cổ đại được coi là “chiếc nôi của trí thức”. Người Ả Rập cho rằng: “Tri thức ở mãi tận bên Trung Quốc, hãy đến đó mà tìm”. Thảo nào mà ngày nay trên thế giới đang dấy lên “Cơn sốt” học tiếng Trung Quốc. Qua tìm hiểu, chúng tôi thấy, có 3 nguyên nhân dẫn đến cơn sốt đó: Một là do sự hấp dẫn của tiếng Hán tượng hình. Hai là do Trung Quốc đã và đang ngày càng mở rộng việc buôn bán, hợp tác với nước ngoài.

Và cuối cùng do Trung Quốc có một di sản văn hóa vô cùng phong phú. Hiện nay có khoảng 5 triệu người châu Á học tiếng Trung Quốc, trong đó có người Việt Nam. Ở Mỹ có trên năm chục trường học dạy tiếng Trung Quốc; từ năm 1994 môn tiếng Hán là môn ngoại ngữ thứ hai để thi vào đại học ở Mỹ. Tại châu Âu, rất nhiều trường đại học coi Hán ngữ là ngoại ngữ số 1. Ở Trung Quốc, chỉ trong 45 năm trở lại đây đã đào tạo được hơn 6 vạn lưu học sinh về Hán ngữ và văn hóa Trung Quốc cho hơn 150 quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Có chuyên gia dự đoán: “Thế kỷ 21, tiếng Hán mà ngày nay khoảng một phần tư dân số thế giới đang sử dụng sẽ trở thành thứ ngôn ngữ lưu hành thông dụng nhất trên toàn thế giới”.

II. Học tiếng Trung – cần học những gì?

(1) Các yếu tố tạo nên ngôn ngữ: ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp, chữ Hán
(2) Kỹ năng ngôn ngữ: nghe, nói, đọc, viết
(3) Kỹ năng giao tiếp ngôn ngữ: Là kỹ năng dùng tiếng Trung giao tiếp. Khi chúng ta nói hoặc viết thường chú ý đến hai điều: tính chính xác và tính hiệu quả. Tính chính xác yêu cầu phát âm, dùng từ đặt câu phải chính xác. Tính hiệu quả yêu cầu khi giao tiếp phải nói (hoặc viết) những lời phù hợp với hoàn cảnh, đối tượng, mục đích giao tiếp để đạt hiệu quả cao nhất.
(4) Những tri thức văn hóa liên quan: Học tiếng Trung không thể không có những hiểu biết nhất định về nền văn hóa Trung Quốc, đặc biệt là văn hóa giao tiếp.

III. Bắt đầu học tiếng Trung như thế nào?

(1). Xác định trình tự trong quá trình học tập của mình:
1.Phát âm chuẩn: hỗ trợ việc nghe tốt, nói tự tin sau này
2.Học bộ thủ: nắm được kết cấu viết từ, nhớ từ tốt hơn và hỗ trợ cho việc phân biệt từ vựng, đoán cách phát âm, nghĩa.
3.Học Hán Việt: chuyển đổi từ tiếng Việt qua tiếng Trung và ngược lại, giúp tăng vốn từ nhanh hơn dựa vào vốn từ sẵn có trong tiếng Việt.
4.Học cách viết: để luyện tập viết chữ cho đúng, cho nhanh (viết là cách để nhớ từ khá hiệu quả)
5.Học hệ thống ngữ pháp cơ bản: Dùng để luyện tập các câu nói cơ bản, hiểu về ngữ pháp tiếng Trung, không nên đi sâu, học nhiều mà nên chú trọng khẩu ngữ.

(2). Kiếm một cuốn giáo trình tiếng Trung cơ bản và hãy học chắc nó. Nếu có điều kiện thì mua một cuốn giáo trình tốt + từ điển để hỗ trợ học tập (với người tự học, có thể dùng giáo trình 301)

cach-tu-hoc-tieng-trung-hieu-qua-nhat

(3). Tập đọc một cuốn sách: Bạn có thể đọc kỹ, nhưng thông thường do mình chưa biết gì về một cuốn sách mới, cho nên mình sẽ đọc lướt cho có, để xem sách viết gì (tầm vài ngày hoặc một tuần), sau đó bắt đầu vào đọc kỹ, đọc và ghi chép, ghi chú, cái nào chưa hiểu, khó hiểu thì chép ra, lên Google tìm hiểu, hỏi bạn bè. Đọc sách phải kiên trì, mỗi ngày đặt mục tiêu cho mình học 1, 2 bài tùy thời gian và năng lực. Duy trì cho đến lúc đọc xong cuốn đó. Trước khi đọc bài mới thì cần 15 phút đọc lại bài cũ, xem lại các ghi chú, đặc biệt là ôn tập từ vựng, đọc lại hội thoại. Sau khi đọc xong cuốn sách, có thể đọc lại theo chủ điểm, như đọc về ngữ pháp, hội thoại… nói chung là học chuyên tâm.

(4). Chia nhỏ để trị: định cho mình trong một ngày phải học được một cái gì đó, ví dụ: 10 từ vựng, 2 mẫu câu, tập viết một bài, đọc một hội thoại, dịch một đoạn văn, nghe và hát theo một bản nhạc yêu thích, xem một tập phim,….cái gì cũng phải xây dựng dần dần, chỉ cần các bạn duy trì tốt việc học này thì không khó học tập.

IV. Tuân thủ những nguyên tắc cơ bản

  • Học phát âm cho tốt: nguyên âm, phụ âm, cách phát âm cho đúng..(tốt nhất hãy kiếm các video hướng dẫn và flash học cho sinh động). Phải mất ít nhất 1 tháng liên tục luyện tập nghiêm chỉnh cho việc phát âm.
  • Học các quy tắc: quy tắc viết tiếng Trung, quy tắc phiên âm từ âm Hán Việt qua tiếng Trung và ngược lại, quy tắc gõ tiếng Trung trên máy tính
  • Học và nắm chắc bộ thủ, âm Hán Việt: tìm hiểu thêm kết cấu từ vựng tiếng Trung như tượng hình, hội ý, …tìm hiểu thêm về chiết tự.
  • Xem hệ thống ngữ pháp cơ bản của tiếng Trung , vận dụng thử vài câu đơn giản.

V. Cách rèn kỹ năng tiếng Trung hiệu quả

1. Kỹ năng học từ vựng tiếng Trung
Ngoài việc học từ vựng tiếng Trung từ giáo trình, có thể học từ vựng theo chủ đề, học thông qua xem phim, đọc tin tức… tự suy luận từ hệ thống hán việt qua và ngược lại. Để ghi nhớ từ vựng tốt, không chỉ phải nắm chắc các quy tắc học, mà nên học thông qua hình ảnh sinh động, chiết tự, tập viết nhiều, và đối chiếu, liên hệ giữa các từ (như giống khác nhau về bộ thủ, về các đọc, về ý nghĩa). Chịu khó học từ vựng vào là kinh nghiệm học tiếng Trung Quốc tốt nhất.

2. Kỹ năng đọc hiểu tiếng Trung
Tập đọc hiểu thông qua bài đọc ngắn, các bài đọc mang tính khẩu ngữ càng tốt, thỉnh thoảng đọc thêm một mẫu truyện ngắn, truyện cười…gặp từ vựng thì tra lạc việt (âm hán việt, phiên âm, cách viết, kết cấu từ…), đặc biệt chú ý các mẫu câu mới, các cụm từ nối, trạng từ, và đối chiếu với những gì đã học. Khi đọc hãy đọc lớn, tập đọc cho lưu loát, rồi mới đọc hiểu, sau đó đọc nhanh, học từ vựng. Nếu bạn có thể tập nói tiếng Trung bằng cách nói  lại nội dung càng tốt.

3Luyện nói tiếng Trung
Sau khi tích lũy được số lượng từ vựng, mẫu câu và học các bài hội thoải…nắm chắc phát âm, hình thành tư duy ngôn ngữ thì có thể luyện tập nói: Tập nói những mẫu câu tiếng Trung đơn giản, diển đạt theo nội dung bài học, chú trọng Học nói tiếng Trung qua khẩu ngữ. Hãy xem những video giao tiếp và thực tập theo, xem đối thoại trong phim và học tập, học cách phát âm, ngữ điệu từ đó. Tốt nhất có người cùng luyện tập trực tiếp hoặc online, không thì phải kiên trì luyện tập khẩu ngữ nhiều đê hình thành kỹ năng dần dần.

4. Luyện nghe tiếng Trung
Trước tiên chịu khó kiên trì luyện nghe các bài tiếng Trung cơ bản: nghe phân biệt các phát âm nguyên âm phụ âm —>nghe viết lại cách phát âm từ vựng –>nghe các câu đơn giản–>nghe các bài đàm thoại cơ bản –>nghe nhạc, nghe bài học. Nói chung chia nghe thành hai loại: nghe chủ động và nghe bị động. Nghe chủ động là bạn chú tâm vào học nghiêm túc: nghe, ghi chép và phân biệt cách đọc, cách nói, nghe hiểu (học theo trình tự từ dễ đến khó, khá mất thời gian), nghe bị động: như nghe nhạc, xem phim, nghe bản tin… lúc bạn chơi game, làm việc vẫn có thể nghe theo kiểu bị động. Tuy nhiên, để nghe bị động tốt: ví dụ bạn muốn nghe một bản nhạc: thì hãy xem nội dung nói về điều gì, từ vựng thế nào, dịch ra trước đó hoặc viết ra một lần trước khi nghe cũng sẽ hỗ trợ rất nhiều. Dù sao thì hãy chăm chỉ luyện nghe tiếng Trung mỗi ngày.

5Ngữ pháp tiếng Trung
Nắm chắc kết cấu câu:  S + V + O, khi học từ vựng phải phân biệt được từ đó là danh từ, động từ, tính từ, trợ từ, lượng từ…vì nó sẽ thể hiện chức năng ngữ pháp trong câu. Trình tự sắp xếp các loại từ trong câu, trong cụm từ…cố gắng luyện tập các mẫu câu tiếng Trung(học thuộc càng tốt), bên cạnh đó học nhiều trợ từ, trạng từ, liên từ  trong ngữ pháp tiếng Trung để nói tiếng Trung lưu loát.

tu hoc tieng trung qua phim nhac

Mở rộng phạm vi học tập

Ngoài ra, bạn nên tự tìm hiểu để học tiếng Trung Quốc trên mạng qua các cộng đồng tiếng Trung để xem cách học, thảo luận và xây dựng thêm sự yêu thích với việc học…Làm quen với tiếng Trung: nghe nhạc, xem phim,…tất cả để xây dựng niềm yêu thích với tiếng Trung. Xác định được lý do đến với tiếng Trung, mục tiêu cụ thể (thời gian, năng lực, cách học…). Xem những lợi thế có thể hỗ trợ cho việc học (vốn hán việt tốt? biết một ngoại ngữ nào đó? tin học tốt? …)

Chúc các bạn có thể tự học tiếng Trung Quốc một cách bền vững và hiệu quả nhất