Trong các nghi lễ quốc gia trang trọng, hình ảnh và âm thanh của những loạt đại bác vang lên luôn tạo ra một không khí đặc biệt. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ bắn 21 phát đại bác có ý nghĩa gì và tại sao con số 21 lại được chọn. Đây là nghi thức ngoại giao và quân sự mang tính biểu tượng sâu sắc, thể hiện sự tôn trọng cao nhất. Bài viết này sẽ giải mã toàn bộ ý nghĩa đằng sau nghi lễ này.
Nguồn gốc lịch sử của nghi thức chào bằng đại bác
Nghi thức bắn đại bác chào mừng có nguồn gốc từ nhiều thế kỷ trước, bắt nguồn từ truyền thống của hải quân. Khi một tàu chiến tiến vào cảng nước ngoài, họ sẽ bắn hết toàn bộ số súng trên tàu ra biển. Hành động này vừa là lời chào, vừa là cách chứng minh tàu đã vô hiệu hóa vũ khí và đến với thiện chí. Do các khẩu pháo thời đó cần rất nhiều thời gian để nạp lại, việc bắn hết chúng là một cử chỉ thể hiện sự tin tưởng cao độ.
Ban đầu, số lượng phát bắn không thống nhất. Hải quân Hoàng gia Anh, lực lượng hải quân hùng mạnh nhất thế giới lúc bấy giờ, đã đóng vai trò quan trọng trong việc tiêu chuẩn hóa nghi thức này. Họ quy định tàu chiến của mình sẽ bắn 7 phát. Pháo đài trên đất liền sẽ bắn trả 3 phát cho mỗi phát bắn từ tàu, vì thuốc súng trên bờ dễ bảo quản và dồi dào hơn. Từ đó, con số 21 (7 nhân 3) ra đời, giải thích cho việc bắn 21 phát đại bác có ý nghĩa gì trong các nghi lễ trang trọng.
Tại sao lại là con số 21 mà không phải số khác
Con số 21 không phải là một lựa chọn ngẫu nhiên mà được hình thành qua lịch sử và mang nhiều ý nghĩa biểu tượng. Giả thuyết được chấp nhận rộng rãi nhất đến từ quy ước của Hải quân Hoàng gia Anh, được phát triển và chuẩn hóa qua nhiều thế kỷ.
- Sự tương quan 7 và 3: Số 7 mang ý nghĩa đặc biệt trong nhiều nền văn hóa, thường liên quan đến sự may mắn. Khi pháo đài trên bờ bắn đáp lễ 3 phát cho mỗi 1 phát từ tàu (7×3), con số 21 được tạo ra như một lời chào mừng trọn vẹn và trang trọng nhất.
- Biểu tượng của Hoàng gia: Dần dần, việc bắn 21 phát đại bác có ý nghĩa gì được gắn liền với các nghi lễ dành cho hoàng gia và nguyên thủ quốc gia. Nó thể hiện sự tôn trọng và danh dự ở cấp độ cao nhất.
- Sự công nhận quốc tế: Vào thế kỷ 18, Hoa Kỳ đã chính thức áp dụng nghi thức này để chào mừng các nguyên thủ. Nhiều quốc gia khác cũng làm theo, biến nó thành một tiêu chuẩn không chính thức trong thông lệ ngoại giao toàn cầu.
Ai là người được hưởng nghi thức bắn 21 phát đại bác
Nghi thức bắn 21 phát đại bác là danh dự cao nhất, chỉ dành riêng cho những cá nhân có địa vị đặc biệt. Quy định có thể khác nhau đôi chút giữa các quốc gia, nhưng nhìn chung, các đối tượng sau sẽ được hưởng vinh dự này:
- Nguyên thủ quốc gia: Tổng thống, Quốc vương, Nữ hoàng, và các nhà lãnh đạo có địa vị tương đương khi họ đang tại vị.
- Thành viên hoàng tộc: Các thành viên cấp cao của hoàng gia đang trị vì.
- Cựu nguyên thủ quốc gia: Trong lễ quốc tang, một số quốc gia cũng thực hiện nghi lễ 21 phát súng để vinh danh các cựu tổng thống hoặc nhà lãnh đạo đã qua đời.
Bên cạnh đó, còn có các mức bắn đại bác khác với số lượng phát ít hơn để chào mừng quan chức cấp thấp hơn. Điều này thể hiện sự phân cấp rõ ràng trong nghi lễ ngoại giao và quân sự:
- 19 phát: Dành cho Phó Tổng thống, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng, Đại tướng 5 sao.
- 17 phát: Dành cho các tướng lĩnh 4 sao, đô đốc, đại sứ.
- 15 phát: Dành cho các tướng lĩnh 3 sao.
Nghi thức bắn đại bác tại Việt Nam và trên thế giới
Nghi thức bắn 21 phát đại bác đã trở thành một thông lệ quốc tế, được áp dụng trang trọng trong các sự kiện ngoại giao quan trọng trên khắp thế giới. Tại Việt Nam, nghi lễ này được thực hiện với sự trang nghiêm cao nhất trong các lễ đón chính thức dành cho nguyên thủ quốc gia các nước đến thăm.
Ví dụ điển hình là các lễ đón Tổng thống Hoa Kỳ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc, hay Tổng thống Nga tại Phủ Chủ tịch ở Hà Nội. Loạt đại bác được bắn từ khu vực Hoàng thành Thăng Long, tiếng súng vang rền hòa cùng quốc thiều hai nước, tạo nên một không khí hùng tráng, thể hiện sự hiếu khách và tôn trọng cao nhất của Nhà nước và nhân dân Việt Nam đối với vị khách quý.
Trên thế giới, nghi thức này cũng được thấy trong các sự kiện như lễ nhậm chức của Tổng thống Hoa Kỳ, lễ kỷ niệm sinh nhật của Nữ hoàng Anh, hay các chuyến công du cấp nhà nước giữa các quốc gia, khẳng định vị thế của nó như một ngôn ngữ ngoại giao không lời đầy sức mạnh.
Nghi thức bắn 21 phát đại bác không chỉ là một truyền thống quân sự mà còn là biểu tượng sống động của sự tôn trọng, danh dự và hòa bình trong quan hệ quốc tế. Mỗi tiếng súng vang lên đều mang theo một thông điệp ngoại giao sâu sắc. Để tìm hiểu thêm nhiều kiến thức văn hóa và ngôn ngữ thú vị khác, hãy ghé thăm Tự Học Tiếng Trung và bắt đầu hành trình khám phá của bạn.
