7125 lượt xem

Cách dùng và 4 quy tắc của động từ ly hợp tiếng Trung

Khi học tiếng Hoa các bạn có phát hiện ra rằng có 1 số động từ rất kỳ quái. Chúng là 2 từ đi đôi với nhau nhưng khi đặt vào trong câu chúng ta lại không đứng gần nhau mà phải tách ra. Hiện tượng đó và những từ 2 âm tiết bị tách ra đó được gọi là ” động từ ly hợp”.  

Vậy nguyên nhân là gì nhỉ?  Thực ra thì vì bản thân động từ và「Động từ+từ chỉ mục đích」 sẽ hợp nhất với nhau để tạo thành một động từ duy nhất.

Vì thế ” động từ ly hợp ”đã ra đời. Và giờ chúng ta cùng tự học tiếng Trung về động từ ly hợp nhé!

Một số động từ ly hợp thường gặp

见面 /jiànmiàn/: Gặp mặt

见一面 /jiàn yímiàn /: Gặp thoáng qua

帮忙 /bāngmáng/: Gíup đỡ

帮你的忙 /bāng nǐ de máng/: Gíup đỡ bạn

洗澡 /xǐzǎo/: Tắm gội

洗个热澡 /xǐ ge rèzǎo/: Tắm qua nước nóng

结婚 /jiéhūn/: Kết hôn

跟他结婚 /gēn tā jiēhūn/: Kết hôn với anh ấy

毕业 /bìyè/: Tốt nghiệp

大学毕业 /dàxué bìyè/: Tốt nghiệp đại học

生气 /shēngqì/: Tức giận

生我的气 /shēng wǒ de qì/: Tức giận với tôi

着急 /zháojí/: Vội vàng, sốt ruột

着什么急 /zháo shénme jí/: Bạn đang sốt ruột gì vậy

请假 /qǐngjià/: Xin nghỉ phép

请了三天假 /qǐng le sāntiān jià/: Xin nghỉ 3 ngày phép

吵架 /chǎojià/: Gây lộn, cải vã

大吵一架 /dà chǎo yíjià/: Gây lộn lớn tiếng

吃惊 /chījīng/: Kinh ngạc, ngạc nhiên

吃了一惊 /chī le yìjīng/: Kinh ngạc

随便 /suíbiàn/: Tự do, tùy ý

随你的便 /suí nǐ de biàn/: Tùy ý bạn

睡觉 /shuìjiào/: Ngủ

睡个懒觉 /shuì ge lǎn jiào/: Ngủ nướng

上班 /shàngbān/: Đi làm

上晚班 /shàng wǎnbān/: Đi làm ca khuya

上网 /shàngwǎng/: Lên mạng

上上网 /shàngshang wǎng/: Lên lướt mạng

开会 /kāihuì/: Họp

开完会 /kāiwán huì/: Tan họp

花钱 /huāqián/: Tiêu tiền

花一点钱 /huā yìdiǎn qián/: Tiêu một ít tiền

散步 /sànbù/: Đi tản bộ

在公园散步 /zài gōngyuán sànbù/: Đi tản bộ trong công viên

逛街 /guàngjiē/: Đi dạo phố 逛逛街 /guàngguang jiē/: Đi dạo dạo phố

下雨 /xiàyǔ/: Trời mưa

下一场雨 /xià yìchǎng yǔ/: Có một trận mưa

戒烟 /jièyān/: Cai thuốc

把烟戒掉 /bǎ yān jièdiào/: Cai hút thuốc

回家 /huíjiā/: Về nhà

回到家 /huídào jiā/: Về đến nhà

聊天 /liáotiān/: Trò chuyện

聊天聊了一下午 /liáotiān liáo le yíxiàwǔ/: Trò chuyện cả buổi chiều

请客 /qǐngkè/: Mời khách

给我请客 /gěi wǒ qǐngkè/: Để tôi mời khách

喝酒 /hējiǔ/: Uống rượu

喝了太多的酒 /hē le tàiduō de jiǔ/: Đã uống rất nhiều rượu

理发 /lǐfà/: Cắt tóc

理了短发 /lǐ le duǎnfà/: Đã cắt tóc

伤心 /shāngxīn/: Đau lòng

伤他的心 /shāng tā de xīn/: Làm tổn thương anh ấy

生病 /shēngbìng/: Bị bệnh

生了重病 /shēng le zhòngbìng/: Mắc bệnh nặng

说话 /shuōhuà/: Nói chuyện

说了不该说的话 /shuō le bùgāi shuō de huà/: Đã nói những điều không nên nói

跳舞 /tiàowǔ/: Nhảy múa

跳起舞 /tiàoqǐ wǔ/: Khiêu vũ

打球 /dǎqiú/: Đánh cầu

打打球 /dǎda qiú/: Chơi đánh cầu

Cách dùng động từ ly hợp tiếng Trung

1. Động từ li hợp (AB) khi mang tân ngữ có hai trường hợp sau:

TH1: Tân ngữ đặt giữa động từ li hợp: A + Tân ngữ + (的) B

他生了你的气。
Tā shēng le nǐ de qì.
Anh ấy tức giận vì cậu.

你可以帮我的忙吗?
Nǐ kěyǐ bāng wǒ de máng ma?
Bạn có thể giúp tôi được không?

TH2: Tân ngữ đứng trước động từ li hợp nhưng phải đi kèm với giới từ: 介词 +Tân ngữ +AB

我们晚上没有跟他见面。
Wǒmen wǎnshang méiyǒu gēn tā jiànmiàn.
Chúng tôi buổi tối không gặp anh ấy.

这次是你错了,你应该向他道歉。
Zhè cì shì nǐ cuòle, nǐ yīnggāi xiàng tā dàoqiàn.
Lần này cậu sai rồi, cậu nên xin lỗi anh ấy.

2. Động từ li hợp khi kết hợp với bổ ngữ thời lượng có hai trường hợp như sau

TH1: Khi biểu thị động tác đang tiến hành và duy trì trong thời gian bao lâu,bổ ngữ thời lượng như 三个小时,十年…thường đặt giữa động từ li hợp: A (了) + Bổ ngữ + (的+) B

我洗了半小时的澡。
Wǒ xǐ le bàn xiǎoshí de zǎo.
Tôi đã tắm nửa tiếng đồng hồ.

他们散了一会儿步。
Tāmen sàn le yīhuǐ’r bù.
Họ đi dạo được một lúc rồi.

TH2: Khi biểu thị động tác đã hoàn thành được một khoảng thời gian nào đó, không mang nghĩa kéo dài, bổ ngữ thời lượng thường đặt sau động từ li hợp: AB + Bổ ngữ (+了)

我姐姐毕业三年了。
Wǒ jiějie bìyè sān nián le.
Chị tôi tốt nghiệp ba năm.

他们离婚一年多了。
Tāmen líhūn yī nián duō le.
Họ đã ly hôn hơn một năm.

3. Động từ li hợp không thể trực tiếp mang bổ ngữ trình độ “得”:

VD:
他唱歌得很好。(sai)
Tā chànggē de hěn hǎo.
Anh ấy hát rất hay.

Có thể sửa theo 2 cách sau:

C1:Lặp lại động từ li hợp: 他唱歌唱得很好。

C2:CN + O + V+ 得 + Bổ ngữ: 他歌唱得很好。

4. Động từ li hợp khi đi kèm với 了,着,过thường sử dụng như sau:

Khi động từ mang 着,过: A + 着+ B; A +过 + B

他们俩正吵着架,你去劝劝吧。
Tāmen liǎ zhèng chǎo zhe jià, nǐ qù quàn quàn ba.
Hai người họ đang cãi nhau, cậu mau đi khuyên họ đi.

她从来没跟男人跳过舞,有点不好意思。
Tā cónglái méi gēn nánrén tiàoguò wǔ, yǒudiǎn bù hǎoyìsi.
Cô ấy chưa từng khiêu vũ với con trai, nên cảm thấy có chút ngại ngùng.

Lưu lý:

Khi động từ mang 了:

+ Biểu thị động tác đã hoàn thành, 了 thường đặt sau động từ li hợp:

我们吃完饭以后,一起去散了半个小时步。
Wǒmen chī wán fàn yǐhòu, yīqǐ qù sàn le bàn gè xiǎoshí bù.
Họ sau khi ăn xong cơm thì cùng nhau đi dạo nửa tiếng.

+ Biểu thị sự thay đổi của trạng thái, 了 thường đặt sau động từ li hợp:

他们吃完饭以后出去散步了。
Tāmen chī wánfàn yǐhòu chūqù sànbùle.
Họ sau khi ăn cơm xong thì đã ra ngoài đi bộ rồi.

5. Hình thức lặp lại của động từ li hợp là AAB chứ không phải ABAB như động từ thông thường

VD:帮帮忙,打打球,见见面,散散步

我常常聊聊天,上上网。
Wǒ chángcháng liáo liáotiān, shàng shàngwǎng.
Tôi thường xuyên nói chuyện phiếm, lên mạng.

6. Đại từ nghi vấn, bổ ngữ động lượng thường đặt giữa động từ li hợp, không đặt đằng sau động từ li hợp

你看现在是十点了,还睡什么觉!
Nǐ kàn xiànzài shì shí diǎn le, hái shuì shénme jiào!
Bây giờ đã là mười giờ rồi, cậu còn ngủ gì nữa!

他这星期加几次班了?
Tā zhè xīngqi jiā jǐ cì bānle?
Tuần này cậu tăng ca mấy lần rồi

4 quy tắc khi sử dụng động từ ly hợp

1. Quy tắc thứ 1 của ly hợp từ

Không thể để từ chỉ mục đích trực tiếp ở phía sau:

Ví dụ

我见你。
Wǒ jiàn nǐ
Tôi gặp bạn

Trong trường hợp này, động từ 见 không thể thêm từ chỉ mục đích ở phía sau

我跟你见面。
Wǒ gēn nǐ jiànmiàn.
Tôi gặp bạn

Trong trường hợp này, động từ 见面 để trở thành ly hợp từ từ 见, 面thì từ chỉ mục đích phải sử dụng giới từ 跟 kèm theoa

2. Quy tắc thứ 2 của ly hợp từ

Những từ thể hiện mức thời gian như 了(le/ hết rồi), 着(zhe/kế tiếp), 过(guò/đã qua rồi) sẽ được chen vào giữa ly hợp từ.

Những từ này dùng để kết nối trực tiếp với động từ

Ví dụ

我们见了一面。
Wǒmen jiàn le yímiàn.
Chúng ta đã gặp nhau một lần rồi

3. Quy tắc thứ 3 của ly hợp từ

Có thể chen vào giữa thành phần động từ của ly hợp từ và yếu từ để bổ nghĩa cho từ chỉ mục đích

Ví dụ

我跟你见过一次面。
Wǒ gēn nǐ jiànguò yícì miàn.
Chúng ta đã từng gặp nhau một lần rồi

见 (thành phần động từ của ly hợp từ) + 过 (thể hiện mức thời gian)+ 一次 (Số lần xảy ra hành động…thành phần bổ nghĩa) + 面(từ chỉ mục đích trong ly hợp từ)

4. Quy tắc thứ 4 trong ly hợp từ:

Có thể sử dụng từ chỉ sự lặp lại của động từ (thể hiện trạng thái của hành động như : thời gian ngắn, số lượng ít, mức độ nhẹ, xem nhẹ/ tự dưng …)

Ví dụ:

我们见见面吧。
Wǒmen jiànjiànmiàn ba.
Chúng ta hãy gặp nhau một lát đi

Khi ta dùng từ 个(ge) vào giữa ly hợp từ để thể hiện cùng một câu thì nó sẽ có nghĩa bị động

Ví dụ:

我们见个面吧。
Wǒmen jiàn ge miàn ba.

Xem thêm:

Bạn đã nắm chắc được cách sử dụng của động từ li hợp chưa nhỉ. Ngữ pháp tiếng Trung cũng rất phong phú và khiến bạn đau đầu đó chứ. Nhưng đừng lo, “cơn đau đầu” đó sẽ nhanh chóng kết thúc khi được hướng dẫn bởi các thầy cô tại THANHMAIHSK nhé!

    ĐĂNG KÝ HỌC TẠI ĐÂY

    Trả lời

    BẠN MUỐN ĐĂNG KÍ KHÓA HỌC NÀO ?

    Trung tâm tiếng Trung THANHMAIHSK tự hào là trung tâm có số lượng học viên đông và chất lượng nhất. Giảng viên trình độ trên đại học, giáo trình chuyên biệt, cơ sở vật chất hiện đại và vị trí phủ khắp HN , HCM với 10 cơ sở.

      Chọn cơ sở gần bạn nhất?

      Bạn đang quan tâm đến khóa học nào?


      Họ tên (Bắt buộc)

      Số điện thoại (Bắt buộc)


      X
      ĐĂNG KÍ KHÓA HỌC